Medycyna i fizjologia

Odkryto mechanizm dzięki któremu zewnętrzne powłoki naszego ciała są symetryczne, natomiast nasze organy wewnętrzne jak najbardziej niesymetryczne. W doświadczeniu przeprowadzonym na modelowym organizmie - rybie Danio pręgowane (ang. Zebrafish, Brachydanio rerio), której biologia rozwoju embrionalnego jest podobna do ludzkiej odkryto, że witamina A jest sygnałem, który zabezpiecza przed asymetrycznym wzrostem we wczesnych stadiach rozwoju. Dzięki temu komórki macierzyste embrionu rozwijają się symetrycznie. W wypadku braku witaminy A, powłoki zewnętrzne rozwinęłyby się asymetrycznie z przewagą lewej strony.

Doświadczenie na genetycznie zmodyfikowanych myszach pokazuje jak większa ilość antyoksydacyjnego enzymu wydłuża życie tych gryzoni. Czy więc większa ilość produkowanych przez komórki antyoksydantów jest kluczem do długowieczności?

Naukowcy informują o pozytywnych wynikach pierwszej fazy prób klinicznych leczenia choroby Alzheimer'a. Zastosowana terapia, polegająca na wprowadzeniu zmodyfikowanych genetycznie komórek do mózgu, spowodowała poprawę stanu pacjentów i brak skutków ubocznych.

Usunięcie jajników zwiększa ryzyko zachorowania na chorobę Parkinsona.
Naukowcy zaobserwowali, że te na pozór odległe od siebie zjawiska, jakimi są zabieg usunięcia jajników u kobiet a ryzyko rozwinięcia choroby Parkinsona są ze sobą powiązane.

Naukowcy z uniwersytetów na Florydzie i w Seulu odkryli białko, które ma możliwość zatrzymania replikacji komórek nowotworowych. Swoje doświadczenia przeprowadzili in vitro. Nowoodkryta cząsteczka, produkt genu o dumnej nazwie MKRN1, promuje destrukcję enzymu telomerazy, która ulega ekspresji w komórkach rakowych, pozwala na ich niezahamowane podziały. Mówiąc obrazowo - MKRN1 rzuca telomerazę na pożarcie proteasomowi!

Naukowcy wykorzystali metody komputerowe w celu identyfikacji cząsteczek, które mogły by służyć jako przyszłe leki na ciężkie schorzenie układu nerwowego. Zanalizowali in silico ponad 1,5 miliona małych cząsteczek w celu identyfikacji tych o najwyższym powinowactwie do białka biorącego udział w patogenezie choroby i mogących być potencjalnymi kandydatami na terapeutyk.

Nieinwazyjny test krwi może teraz umożliwić wykrycie w rosnącym zarodku genów odpowiedzialnych za dziedziczną chorobę - talasemię. Naukowcy są przekonani, że technika ta mogłaby być wykorzystana do identyfikacji wielu innych chorób, pozwalając tym samym na ominięcie bardziej inwazyjnej metody, jaką jest punkcja owodni.
Badając krew matki można już teraz stwierdzić czy nienarodzone dziecko ma geny odpowiedzialne za powstanie chorób dziedzicznych. Jednak obecne testy pozwalają na wykrycie tylko nieprawidłowości występujących w chromosomach płodu na dużą skalę – np. w przypadku zespołu Down’a, gdzie występuje dodatkowa kopia XXI chromosomu.

Dzięki nowej metodzie naukowcy są coraz bliżej zrozumienia, w jaki sposób rośliny syntetyzują włókna celulozowe, pozwalające na budowanie ścian komórkowych. Polisacharydy budujące ściany komórek stanowią ważne źródło odżywcze i posiadają wiele komercyjnych zastosowań.
Do tej pory, pomimo wielkiego zainteresowania oraz wielu wysiłków, naukowcom nie udawało się odnaleźć wielu enzymów odpowiedzialnych za łączenie cząsteczek cukru i tworzenie długich włókien.

Zarówno wzrost roślin jak i zwierząt jest kontrolowany przez hormony sterydowe. Jednak w przypadku roślin proces ten jest o wiele bardziej skomplikowany. U zwierząt hormony rozpoczynają swe działanie bezpośrednio w jadrze komórki. U roślin hormony zwane brassisteroidami (BR) rozpoczynają prace już na powierzchnie komórki. Skomplikowana reakcja łańcuchowa otwiera drogę do jadra komórki, gdzie aktywowane są specyficzne geny odpowiedzialne za jej wzrost. Współautor odkrycia Zhi-Yong Wang z Uniwersytetu w Stanford przyznaje, że został odnaleziony kluczowy składnik tej kompleksowej reakcji łańcuchowej. To odkrycie jest o tyle ważne, że pozwoli na przyszłe manipulowanie mechanizmem wzrostu komórki roślinnej w celu zwiększenia urodzajności.

Jest to pierwszy na Lubelszczyźnie śmiertelny przypadek tej choroby. Kilka lat temu odnotowano dwa przypadki śmierci z powodu CJD, w Gdańsku.
Choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD), czyli gąbczaste zwyrodnienie mózgu jest chorobą atakującą centralny układ nerwowy. Jest odpowiednikiem "choroby szalonych krów" - BSE. Wywoływana jest przez priony - białka zakaźne o zmienionej strukturze przestrzennej (konformacji), które zaczyna odkładać się na neuronach i powoduje zaburzenia w pracy układu nerwowego.

Żywieniowcy, po ogłoszeniu wyników długoterminowych badań nad związkiem spożywanych produktów a ryzykiem wystąpienia raka, namawiają do jedzenia większych ilości drobiu, ryb i fasoli. Dlaczego? Ponieważ dieta oparta na burgerach, kiełbaskach i smażonych stekach znacznie zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia raka okrężnicy i odbytnicy (ang. colon/rectal cancer).

Trzech polskich naukowców znalazło się w gronie zwycięzców 6. edycji światowego, prestiżowego konkursu w modelowaniu struktury przestrzennej białek, odbywającego się w Stanach Zjednoczonych pod nazwą Critical Assesment of Techniques for Protein Structure Prediction (CASP).
Wyróżnieni naukowcy to: prof. Andrzej Koliński z Wydziału Chemii UW, dr Krzysztof Ginalski z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UW i BioInfoBank Institute oraz dr Janusz Bujnicki z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej.

Grupa francuskich naukowców z Universite Paris VI pod kierunkiem Luca Douay'a opracowała metodę wytwarzania czerwonych krwinek w warunkach laboratoryjnych - donosi najnowszy numer "Nature Biotechnology".
Czerwone krwinki (RBC - Red Blood Cells), inaczej zwane erytrocytami, są podstawowym składnikiem krwi. Ich głównym zadaniem jest dostarczanie tlenu do komórek i odbieranie od nich dwutlenku węgla, co jest możliwe dzięki obecności w erytrocytach barwnika zwanego hemoglobiną.
Dzięki opracowanej metodzie udało się uzyskać z komórek macierzystych szpiku prawie 2 miliony razy więcej dojrzałych czerwonych krwinek, które po podaniu myszom zachowywały się tak samo jak naturalne erytrocyty.

Apoptoza - nazywana inaczej programowaną lub bardziej popularnie "samobójczą" śmiercią komórki, to bardzo ważny proces autodestrukcji, regulowany genetycznie. Umożliwia on organizmom wyższym kontrolowanie liczby komórek w trakcie dojrzewania, a także pozwala usunąć komórki uszkodzone lub zmienione nowotworowo.
Za badania nad procesami, które zachodzą w komórkach ulegających apoptozie, doc. dr hab. Piotr Widłak z Centrum Onkologii-Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie, oddział w Gliwicach otrzymał Indywidualną Nagrodę Naukową Wydziału Nauk Medycznych PAN.
Badania nad apoptozą dają nadzieję na rozwiązanie wielu problemów medycznych. Zaburzenia w procesie apoptozy zwiększa bowiem ryzyko chorób nowotworowych.

Naukowcy z Uniwersytetu British Columbia odkryli u ssaków enzym odpowiedzialny za transport białek w komórkach. Opublikowany 20.12.2004 roku artykuł odkrywa nową droge w zrozumieniu mechanizmów przede wszystkim funkcjonowania neuronów oraz chorób takich jak choroba Huntingtona czy Alzheimera.

W Wielkiej Brytanii rozpoczną się wkrótce pierwsze testy szczepionki, która ma leczyć cukrzycę typu 1. Gdyby okazała się skuteczna, chorzy nie musieliby korzystać z jedynej dostępnej obecnie terapii - codziennego wstrzykiwania insuliny.

Z przeprowadzonych badań wynika możliwość otrzymania odporniejszego na suszę zboża w wyniku zmniejszenia poziomu enzymu, syntazy ACC, która produkuje bezpośredni prekursor etylenu. Efektem jest obniżenie jego stężenia w tkankach.

Naukowcy odkryli, że nadmierna synteza białka o nazwie DSCR-1(Down Syndrome Critical Region 1) blokuje formowanie się nowych naczyń krwionośnych i dzięki temu redukuje rozrost nowotworu. Dzięki temu odkryciu będzie możliwe rozpoczęcie prac nad nowym sposobem leczenia ludzi chorych na raka.

Małe interferujące RNA RNA (siRNA) znane są od kilku lat. Są to małe cząsteczki kwasu rybonukleinowego, komplementarne do pewnych odcinków komórkowego DNA. siRNA występują naturalnie w żywych organizmach, gdzie wykorzystywane są przez komórki do wyciszania pewnych genów, których ekspresja nie jest akurat wskazana. Dochodzi wtedy do połączenia specyficznej cząsteczki siRNA z odcinkiem DNA, do którego jest ona komplementarna. Dzięki temu nie nastąpi ekspresja określonego genu, gdyż dany odcinek DNA jest zablokowany. Proces ten jest odwracalny i w razie potrzeby dany gen może zostać odblokowany.

Badania potwierdziły, że białko mBDNF (ang. mature brain-derived neurotrophic factor) bierze udział w powstawaniu pamięci długotrwałej. Uważa się, że może w tym procesie pełnić kluczową rolę. Od pewnego czasu było podejrzewane o pełnienie funkcji podczas powstawania pamięci, zaś opublikowany w Science artykuł jest tego dowodem.

Australijskim naukowcom udało się stworzyć genetycznie modyfikowane myszy, które tracą na wadze, mimo że jedzą więcej. Sekret leży w genie c-Cbl, który u owych myszek został zmodyfikowany.

Badania przeprowadzone na muszkach Drosophila Mealnogaster dowodzą, iż tlenek azotu (NO) jest niezbędny do rozwoju organizmu. W swojej nowej pracy naukowcy Grigori Enikolopov, Michael Regulski i ich współpracownicy z Cold Spring Harbor Laboratory dowiedli, że aktywność NOS (enzymu: syntazy tlenku azotu) jest niezbędna do rozwoju zarodka. Te z nich, które były pozbawione genu kodującego NOS obumarły.

Według najnowszysch badań Szwedzkich naukowców korzystanie z telefonów komórkowych przez 10 lat podwaja ryzyko rozwoju raka głowy (ang. head tumor, acoustic neuroma- nowotwór rozwijający się na nerwie łączącym ucho z mózgiem) - czytamy na stronach Nature.

Naukowcy opracowali nową technologię, która pozwoli na łatwiejsze przechowywanie szczepionek, dzięki czemu możliwa stanie się pomoc milionom ludzi z biednych rejonów świata.

Naukowcy z Uniwersytetu w Kalifornii zajmujący się bionanotechnologią stworzyli test pozwalający na niezwykle czułe wykrycie bakterii w badanej próbce. Twierdzą, że opracowana przez nich technika pozwala na znalezienie pojedynczej bakterii. Dodatkowo, procedura sprawdzająca ma być dużo szybsza niż obecnie stosowane metody.