UE otwiera drzwi przed modyfikowaną kukurydzą

Marcin Kawa, 2004-10-04

Unia Europejska zezwoliła na dopuszczenie na swój rynek (czyli także na polski) nasion zmodyfikowanych genetycznie roślin uprawnych. Chodzi konkretnie o 17 szczepów kukurydzy, linii MON 810 amerykańskiego koncernu Monsanto.
8 września 2004 roku, po raz pierwszy w historii Komisja Europejska zaaprobowała uprawę genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy.
Kukurydzę zmodyfikowaną genetycznie przez firmę Monsanto będzie można uprawiać we wszystkich krajach Unii.

Jednak każde państwo może wprowadzić poprawkę do unijnej ustawy i zakazać uprawiania genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy mimo odgórnej zgody UE. I właśnie tak postąpiły już Austria i Włochy, wprowadzając zakaz uprawy i sprzedaży kukurydzy MON 810, a Belgia wykazuje na wzrastający niepokój tymi uprawami.

Nowe zarządzenie Unii ma jednak znaczny charakter symboliczny. Kontynent, który długo przeciwstawiał się użyciu inżynierii genetycznej w rolnictwie, po raz pierwszy pozwolił na uprawę zmodyfikowanej rośliny na swoim terytorium.

Także polski rząd teoretycznie może jeszcze zakazać uprawy roślin wpisanych do unijnego katalogu. Ale musi powołać się na ryzyko dla zdrowia publicznego lub środowiska, które Bruksela oceni na podstawie przesłanego jej uzasadnienia.


Eksperci Ministerstwa Środowiska zapewniają, że żadnego dokumentu nie przygotowują, i wiosną na polach pojawią się pierwsze uprawy nowej kukurydzy.

Kukurydza MON 810 firmy Monsanto

Już dwa lata temu - 02.08.2002 - Komisja do spraw organizmów genetycznie zmodyfikowanych (powołana na mocy ustawy o GMO z dnia 22 czerwca 2001 r.) pozytywnie rozpatrzyła wniosek firmy MONSANTO POLSKA SP. Z O.O.:
"Wniosek o zezwolenie na wprowadzenie do obrotu kukurydzy genetycznie zmodyfikowanej linii MON 810 z wprowadzonym genem cryIA (b) pochodzącym z Bacillus thuringiensis podgatunek kurstaki."
i zezwoliła do końca 2012 roku (na 10 lat), na wprowadzenie do obrotu w Polsce tej właśnie genetycznie modyfikowanej kukurydzy.

Kukurydza linii MON 810 została zmodyfikowana poprzez wprowadzenie genu Bt expresującego dodatkowe białko Cry. Białko to występuje w niskim stężeniu, pochodzi z powszechnie występującej bakterii glebowej Bacillus thuringiensis.

Rośliny kukurydzy odpornej na szkodniki zapewniają skuteczną ochronę przed omacnicą prosowianką (Ostrinia nubilalis) i pewnymi innymi szkodnikami kukurydzy z rzędu Lepidoptera, jak na przykład Sesamia cretica ( dwa szkodniki o znaczeniu ekonomicznym). Genetycznie zmodyfikowane rośliny kukurydzy wytwarzają białko Cry zwalczające szkodniki pochodzące z popularnej w glebie bakterii Bacillus thuringiensis. Omacnica prosowianka niszczy rośliny kukurydzy w następujący sposób: żerowanie na liściach (od pierwszego pokolenia owada), tunelowanie łodygi (od pierwszego i drugiego pokolenia), żerowanie na osłonce liścia i kołnierzyku (od drugiego i trzeciego pokolenia) i niszczenie kolby (od drugiego i trzeciego pokolenia). Obecnie wykorzystywane do zwalczania Omacnicy prosowianki chemiczne środki owadobójcze odznaczają się słabą skutecznością, ponieważ należy je zastosować przed momentem wgryzania się owadów w łodygi i nierzadko wymagane jest wielokrotne stosowanie.

Wykorzystanie kukurydzy odpornej na szkodniki umożliwiłoby rolnikom skuteczną ochronę przed omacnicą prosowianką oraz ograniczyłoby wykorzystanie chemicznych środków owadobójczych przeznaczonych do zwalczania tego szkodnika.

Toksyczności białka Cry

Białko Cry w celu osiągnięcia efektu na owadzie musi być przez niego zjedzone. Białko Cry jest owadobójcze jedynie w odniesieniu do niektórych gatunków motyli. Tylko siedem z osiemnastu gatunków testowanych motyli było wrażliwych na białka B. thuringiensis. Ta specyficzność jest przypisywana bezpośrednio obecności receptorów u owadów docelowych.

Receptory dla białek delta-endotoksyn podgatunków Bacillus thuringiensis nie występują na powierzchni komórek jelitowych ssaków, dlatego też ludzie nie są wrażliwi na to białko. Oprócz braku receptorów dla białek Bakterii B. thuringensis, brak niekorzystnych efektów u ludzi wskazywana w licznych pracach przeglądowych i jest dalszym poparciem licznych danych dotyczących bezpieczeństwa tych białek. Przeprowadzono badania dotyczące bezpieczeństwa, które pokazują, że białko Cry nie wykazuje żadnej znaczącej homologii aminokwasów do znanych toksyn białkowych, z wyjątkiem białek B. thuringensis oraz że białko Cry jest gwałtownie degradowane w warunkach symulowanych warunków żołądkowych i nie jest doustnie toksyczne dla myszy.

Kukurydza z tą modyfikacją jest dobrze znana na rynku światowym, jest uprawiana od 1998 roku (m.in. w Hiszpanii), nie zauważono żadnych "skutków ubocznych", także eksperci twierdzą iż jest ona bezpieczna.

Kukurydza MON 810 wykorzystywana jest głównie w celach paszowych. Jest również przetwarzana na wartościowe produkty żywnościowe i przemysłowe takie jak alkohol etylowy w procesie fermentacji, mąka kukurydziana w procesie suchego mielenia i wysoko oczyszczoną skrobię w procesie mokrego mielenia.

Źródło: BBC News, Wniosek firmy Monsanto

Wydrukuj

Ostatnie z działu »

Organizmy transgeniczne, GMO

• Europejczycy popierają biotechnologię

• Zgoda na uprawę ziemniaka GMO w krajach UE

• Apel rolników do Parlamentu RP w sprawie ustawy o GMO

• Genetyczne uprzedzenia do biotechnologii w Polsce czyli zagrożenia dla GMO

• Nowe odmiany kukurydzy GM w UE

Napisz komentarz do tej wiadomości...