Organizmy transgeniczne, GMO

Udało się zmodyfikować genetycznie komary tak aby nie były zdolne do przenoszenia zarodźca malarii. Naukowcy mają nadzieję, że po uwolnieniu ich do środowiska naturalnego byłyby w stanie zdominować populację naturalnie występujących odmian przyczyniających się do rozprzestrzeniania tej śmiertelnej choroby.

Ludzie na całym świecie wciąż są pełni obaw związanych z uprawami roślin genetycznie modyfikowanych oraz przepływem genów pomiędzy roślinami GM a roślinami niemodyfikowanymi genetycznie. Zapewnienie bezpieczeństwa na tym polu niewątpliwie jest jednym z największych wyzwań dla naukowców. Jak udaje im się go rozwiązać? Właśnie opracowano nową technologię "GM-gene-deletor", która pozwala na wycięcie transgenu wprowadzonego uprzednio do rośliny. Bezspornie jest to wielki krok w genetyce roślin, który nie tylko daje szeroki wachlarz korzyści zarówno dla hodowców roślin, jak i konsumentów. Jest to również technologia mająca zapewnić ochronę przed ewentualnymi niepożądanymi efektami ze strony GM. Czy zadowoli przeciwników GMO?

Ostatni tydzień dostarczył nam wielu wrażeń, jeśli chodzi o gałąź przemysłu GMO (Genetycznie Modyfikowane Organizmy), szczególnie w Stanach Zjednoczonych. Na szczególną uwagę zasługują przede wszystkim dwa przypadki: modyfikowanej kukurydzy (kontrowersje dotyczące bezpieczeństwa produktu GMO) oraz ryżu długoziarnistego (tu z kolei niedomówienia są natury biznesowej i praw autorskich).

Ministerstwo Rolnictwa Stanów Zjednoczonych (USDA) dało zielone światło pierwszej komercjalnej produkcji ryżu zawierającego ludzkie geny. Dzięki modyfikacji w ziarnach produkowane są ludzkie białka odpornościowe.

W dniu 28 lutego 2007 w Pałacu Staszica – PAN Polska Federacja Biotechnologii we współpracy z International Service for the Acquisition of Agri-Biotech Applications (ISAAA) zorganizowały konferencję prasową, której gościem specjalnym był Prezydent ISAAA – Clive James.

Naukowcom przeszukującym stare odmiany roślin, czasami udaje się natrafić na bardzo ciekawe geny. Nadawane przez nie cechy mogą być bardzo przydatne u obecnie uprawianych roślin. Najczęściej ów geny występowały u nich, ale zostały utracone lub unieczynnione w wyniku prowadzonych prac hodowlanych. Przykłady takich genów podają badania nad pszenicą.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy - Prawo o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, przedłożony przez ministra środowiska. Jednym z najważniejszych założeń nowego prawa o organizmach genetycznie zmodyfikowanych (GMO) jest uporządkowanie kompetencji nadzorczych i kontrolnych pomiędzy siedmioma inspekcjami, aby uszczelnić i zagwarantować skuteczny system nadzoru. Projekt ustawy określa system prawnej działalności dotyczącej GMO.

Organizacja Greenpeace zebrała petycje z 1 milionem podpisów mieszkańców krajów Unii Europejskiej, którzy domagają się znakowania produktów pochodzących od zwierząt karmionych modyfikowaną genetycznie paszą (GMO).

Powierzchnia upraw roślin transgenicznych na świecie z roku na rok szybko wzrasta. W 2006 roku wyniosła 102 mln hektarów, co względem roku 2005 oznacza wzrost o 13%. Krajem o największej powierzchni upraw transgenicznych są Stany Zjednoczone, najczęściej uprawianą rośliną transgeniczną jest soja, a stosowaną modyfikacją odporność na środki chwastobójcze. Rośliny transgeniczne uprawiane są w 22 krajach, na wszystkich kontynentach - czytamy w opublikowanym raporcie ISAAA nt. upraw GMO na świecie w 2006 roku.

Otrzymano transgeniczne kury, które znoszą jaja zawierające przeciwciała monoklonalne i ludzki interferon. Białka te wchodzą w skład leków wykorzystywanych w terapiach przeciw nowotworom i infekcjom wirusowym. Kurczaki wyhodował zespół z Roslin Institute w Edynburgu - tego samego gdzie powstała owca Dolly.

2007 rok chińscy naukowcy przywitali fluoryzującą transgeniczną świnką. Wcześniej już o podobnych udanych modyfikacjach było głośno za sprawą badaczy z Tajwanu, USA, i innych krajów. Po co powstają świecące zwierzęta?

Greenpeace, organizacja słynąca z niekonwencjonalnych metod działania, wraz z rolnikami stworzyła kręgi na polach kukurydzy na trzech kontynentach, sygnalizując początek światowej kampanii przeciw modyfikacjom genetycznym kukurydzy.

W sierpniu w importowanym z USA ryżu długoziarnistym znaleziono próbki genetycznie modyfikowanego ryżu LL Rice 601. W całej Unii Europejskiej żadna z odmian transgenicznych ryżu nie jest dopuszczona do obrotu. W odpowiedzi Komisja Europejska zaostrzyła przepisy dotyczące importu ryżu z USA - musi uzyskiwać atest, iż nie zawiera odmian modyfikowanych genetycznie.

Znakowania mięsa, jajek i mleka zwierząt karmionych paszą zawierającą genetycznie zmodyfikowane organizmy (GMO) domaga się międzynarodowa organizacja ekologiczna Greenpeace. Greenpeace Polska - jak poinformowali w piątek przedstawiciele organizacji na konferencji prasowej w Warszawie - zbiera podpisy pod petycją do Komisji Europejskiej, aby wprowadzić nakaz znakowania takich produktów. Podobną akcję prowadzi Greenpeace w innych krajach UE.

Już w październiku 2004r Kalifornijska firma Allerca zaczęła zbierać zamówienia na antyalergicznego kota. Wystarczyło wpłacić na jej konto 250$ aby wpisać się na listę oczekujących. Firma liczyła na około 200 tysięcy zainteresowanych i zapowiadała zwierzęta w cenie 3,5 tyś dolarów. Zwierzę do sprzedaży miało być dostępne od 2007 roku. Byłoby to drugie komercyjnie dostępne zwierze domowe GMO po flurescencyjnej rybce akwariowej danio. Tymczasem od czerwca tego roku ta sama firma zaprezentowała całkowicie antyalergicznego kota powstałego na bazie krzyżówek naturalnie występujących ras.

Uchwała Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w sprawie stanowiska Rządu RP dotyczągo GMO i projektowanej nowej ustawy organizmach genetycznie modyfikowanych (GMO).

"Polscy naukowcy mogą opracowywać w Polsce nowe, rodzime produkty transgeniczne, niemniej jedynym sposobem na ich komercjalizację jest kooperacja z firmami biotechnologicznymi, które są właścicielami patentów na metody modyfikacji i konstruktów genetycznych. Wiem jak trudna droga prowadzi od pomysłu do jego realizacji jako komercyjnego produktu. Opracowywanie nowych roślin transgenicznych nie jest proste, ale jak najbardziej możliwe. Wiem jak to zrobić i chętnie pomogę..." - rozmowa z prof. Wojciechem K. Kaniewskim, twórcą pierwszych roślin transgenicznych całkowicie odpornych na choroby wirusowe i pierwszych zastosowanych w praktyce.

Rozwijanie produkcji roślin genetycznie zmodyfikowanych (GMO) w Polsce jako surowca dla sektora biopaliw, później jako komponentów pasz, a na końcu - na potrzeby przemysłu spożywczego - zaproponowano na konferencji popularnonaukowej w Sejmie.

Pierwszy lek pochodzący od zmodyfikowanego genetycznie zwierzęcia został dopuszczony do użytku w Europie. Po zasięgnięciu opinii ekspertów, Europejska Agencja do spraw Leków (EMEA) zmieniła wcześniejszą decyzję i przyznała licencję lekowi o nazwie ATryn.

Wprowadzenie do obrotu na terenie Polski organizmów genetycznie zmodyfikowanych (GMO) będzie wymagało udowodnienia, że są one nieszkodliwe dla ludzi i środowiska - wynika projektu ustawy Prawo o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Jednostką upoważnioną do pełnienia funkcji laboratorium referencyjnego, wykonującą badania i wydającą opinie w sprawach GMO, ma być Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (IHAR) w Radzikowie k. Warszawy.

List otwarty do Premiera RP w sprawie organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO), wystosowany przez Prezydium Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Genetycznego.

Zapisy zakazujące uprawę odmian roślin modyfikowanych genetycznie oraz obrotu materiałem siewnym tych odmian znalazły się w treści ustawy "o zmianie ustawy o nasiennictwie oraz ustawy o ochronie roślin" uchwalonej przez Sejm w czwartek, 27 kwietnia 2006 roku. Tekst ustawy został ustalony ostatecznie po rozpatrzeniu poprawek Senatu.

Apel polskich naukowców do Parlamentu RP o zmianę zapisu w ustawie "o zmianie ustawy o nasiennictwie oraz ustawy o ochronie roślin" wprowadzającej całkowity zakaz obrotu materiałem siewnym odmian roślin zmodyfikowanych genetycznie.

Europejska Agencja ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) dała w środę zielone światło dla pięciu genetycznie modyfikowanych upraw i produktów (GMO), zakazanych w niektórych krajach UE. Agencja argumentuje, że nie stanowią one zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt.

Uchwalona przez Sejm w dniu 23 marca 2006 r. ustawa "o zmianie ustawy o nasiennictwie oraz ustawy o ochronie roślin" wprowadzając zakaz obrotu materiałem siewnym odmian roślin genetycznie zmodyfikowanych (GMO) jest niezgodna z prawem Unii Europejskiej.