Artyku造GMOS這wnikPracaStudiaForum
Aktualno軼i:Organizmy transgeniczne, GMOKlonowanieKom鏎ki macierzysteNowotwory, rakWirusologia, HIV, AIDSGenetykaMedycyna i fizjologiaAktualno軼i biotechnologiczneBiobiznes
Artyku造 i publikacje

Artyku造 i publikacje

p53 Supresor guz闚 (p53 Tumor Suppressor)

Kom鏎ki naszego cia豉 musz stawia czo豉 wielu zagro瞠niom takim jak chemikalia, wirusy i promieniowanie jonizuj帷e. Je瞠li wra磧iwe miejsca kom鏎ki ulegn uszkodzeniu przez te czynniki, efekty mog by gro幡e. Na przyk豉d: je郵i kluczowe elementy regulatorowe ulegn zniszczeniu, kontrola wzrostu kom鏎ki mo瞠 by zablokowana, a kom鏎ki b璠 gwa速ownie si mno篡 i rozrasta tworz帷 guz. p53 supresor guz闚 jest jednym z czynnik闚 obronnych przeciwko takim uszkodzeniom. p53 supresor guz闚 w normalnych warunkach jest na niskim poziomie, ale kiedy zostaje wykryte uszkodzenie w DNA, poziom p53 wzrasta co aktywuje systemy ochronne. p53 wi捫e si do wielu miejsc regulatorowych w genomie i inicjuje produkcj bia貫k, kt鏎e zatrzymuj podzia造 kom鏎ki dop鏦i uszkodzenie nie zostanie naprawione. Je郵i uszkodzenie jest powa積e, p53 inicjuje proces zaprogramowanej 鄉ierci kom鏎ki, apoptoz, kt鏎a prowadzi do 鄉ierci samob鎩czej kom鏎ki, usuwaj帷 uszkodzenie.

Syntaza ATP (ATP Synthase)

Syntaza ATP jest jednym z cud闚 molekularnego 鈍iata. Syntaza ATP to enzym, molekularny silnik, pompa jonowa i jeszcze jeden molekularny silnik, wszystko z陰czone razem w jedn zadziwiaj帷 maszyn. Odgrywa niezast徙ion rol w naszych kom鏎kach, tworz帷 wi瘯szo嗆 z ATP u篡wanego do zasilania proces闚 kom鏎kowych. Mechanizm w jaki wykonuje te zadania jest prawdziw niespodziank.

Receptor acetylocholiny (Acetylcholine Receptor)

Kom鏎ki nerwowe musz by zdolne do przesy豉nia sobie nawzajem wiadomo軼i szybko i prosto. Jedna droga, kt鏎 kom鏎ki nerwowe porozumiewaj si ze swoimi s御iadami, polega na wysy豉niu fal ma造ch cz御teczek, neurotransmiter闚. Te moleku造 dyfunduj do s御iedniej kom鏎ki i wi捫 si do odpowiednich bia貫k receptorowych na jej powierzchni. Nast瘼nie receptory otwieraj si, pozwalaj帷 jonom wp造wa do 鈔odka. Ten proces jest szybki, poniewa ma貫 neurotransmitery, jak acetylocholina czy serotonina, dyfunduj szybko poprzez w御k synaps pomi璠zy kom鏎kami. W ci庵u milisekund kana造 otwieraj si, pozwalaj帷 jonom wla si do kom鏎ki. Potem, r闚nie szybko si zamykaj, kiedy neurotransmitery od陰czaj si i s usuwane z synapsy, ko鎍z帷 przekaz.

Katalaza (Catalase)

Tlenowe 篡cie jest niebezpieczne. Potrzebujemy tlenu by zasila nasze kom鏎ki, jednak jest to reaktywna cz御teczka, kt鏎a mo瞠 by powodem powa積ych problem闚 je郵i nie jest dok豉dnie kontrolowana. Jednym z niebezpiecze雟tw jest to, i tlen mo瞠 by 豉two przekszta販ony w inne reaktywne zwi您ki. Elektrony wewn徠rz naszych kom鏎ek s stale przenoszone z miejsca na miejsce przez zwi您ki przenosz帷e elektrony, jednymi z nich s ryboflawina i niacyna. Je郵i tlen wpadnie na jedn z cz御teczek transportuj帷ych, mo瞠 doj嗆 do przeniesienia elektronu na ni. To zmienia cz御teczki tlenu w niebezpieczne moleku造 takie jak rodniki ponadtlenkowe czy nadtlenek wodoru, kt鏎e potrafi zaatakowa delikatne atomy siarki i jony metali w bia趾ach. Co gorsza, wolne jony 瞠laza w kom鏎ce od czasu do czasu przekszta販aj nadtlenek wodoru w rodniki hydroksylowe. Te 鄉ierciono郾e cz御teczki atakuj i mutuj DNA. Jedna z teorii, cho ci庵le kontrowersyjna, m闚i 瞠 tego typu tlenowe uszkodzenia akumuluj si z up造wem lat, powoduj帷 starzenie.

Kinezyna (Kinesin)

Poniewa kom鏎ki s tak ma貫, wiele ich wewn皻rznych proces闚 wykorzystuje dyfuzj by przetransportowa elementy z jednego miejsca w drugie. Na przyk豉d, kiedy cz御teczka glukozy jest rozk豉dana podczas glikolizy, dziesi耩 enzym闚 i wszystkie zwi您ki po鈔ednie s razem rozrzucone w cytopla幟ie, za poprzez losowe zderzanie si ze sob, ka盥y element odnajduje w豉sne miejsce. Dla ma造ch cz御teczek i bia貫k, ruch dyfuzyjny jest wystarczaj帷o szybki do wykonania zadania, lecz podczas niekt鏎ych wi瘯szych spraw, kom鏎ki musz zdoby si na nieco aktywniejsze dzia豉nia. W takim przypadku przydaj si molekularne motory. Kom鏎ki tworz wiele r騜nych mechanizm闚, kt鏎e przenosz du瞠, wewn徠rzkom鏎kowe obiekty do ich miejsca przeznaczenia.

Oksygenaza karotenoid闚 (Carotenoid Oxygenase)

Zjedz swoj marchewk bo o郵epniesz! Biochemicznym uzasadnieniem tego napomnienia z dzieci雟twa, jest nasza potrzeba retinalu, witaminy A, kt鏎y tworzy w naszych oczach barwnik absorbuj帷y 鈍iat這. Niestety kom鏎ki nie potrafi same go wytworzy, wi璚 musimy go im da w posi趾u. Na dwa sposoby zazwyczaj dostarczamy nam samym dzienn porcj witaminy A. Retinal, lub podobne do niego cz御teczki przyjmujemy podczas jedzenia mi瘰a. Mo瞠my te je嗆 takie cz御teczki, kt鏎e s 豉two przekszta販ane w retinal. W tym w豉郾ie miejscu opowie軼i pojawiaj si marchewki! S one pe軟e beta-karotenu, kt鏎y nasze kom鏎ki rozk豉daj tworz帷 dwie cz御teczki retinalu.

Bia趾o wi捫帷e element TATA (TATA-Binding Protein - TBP)

Polimeraza RNA wykonuje delikatne zadanie rozdzielenia dw鏂h nici DNA i przepisania informacji genetycznej na ni RNA. Lecz sk康 wie gdzie ma zacz望? Nasze kom鏎ki zawieraj 30 000 gen闚 kodowanych przez miliony nukleotyd闚. W przypadku ka盥ego genu, kom鏎ka musi by zdolna do rozpocz璚ia transkrypcji we w豉軼iwym miejscu i o w豉軼iwym czasie.

Toksyna cholery (Cholera Toxin)

Bakterie nie powstrzymuj pi窷ci, kiedy walcz we w豉snej obronie. Niekt鏎e z nich tworz toksyny tak silne, 瞠 pojedyncza cz御teczka jest w stanie zabi ca陰 kom鏎k. Jest to o wiele bardziej efektywne ni chemiczne trucizny, takie jak cyjanek czy arszenik. Chemiczne trucizny atakuj wa積e dla kom鏎ki cz御teczki, jedna po drugiej, tak 瞠 wiele, wiele cz御teczek cyjanku jest potrzebnych by u鄉ierci kom鏎k. Bakteryjne toksyny wykorzystuj dwie strategie, aby sta si o wiele bardziej zab鎩czymi.

Neurotrofiny (Neurotrophins)

Tw鎩 m霩g sk豉da si z 85 miliard闚 po陰czonych neuron闚. Ka盥y neuron, osobno, otrzymuje sygna造 od wielu s御iad闚 i na ich podstawie, decyduje o wys豉niu w豉snego komunikatu do innych kom鏎ek nerwowych. Z陰czone dzia豉nie wszystkich neuron闚 pozwala nam odczuwa otaczaj帷y 鈍iat, my郵e o tym co widzimy i podejmowa w豉軼iwe dzia豉nia.

Bia趾a projektowane (Designer Proteins)

W miar jak uczymy si coraz wi璚ej na temat bia貫k i tego jak dzia豉j, naturalnie odczuwamy potrzeb, by wykorzysta t wiedz i samemu pomajsterkowa. Od wczesnych lat osiemdziesi徠ych naukowcy korzystali z ci庵le powi瘯szaj帷ego si zrozumienia struktury i funkcji bia貫k do przebudowywania istniej帷ych bia貫k a od niedawna te do projektowania ca趾owicie nowych bia貫k.

1234567