Artykuły i publikacje

Agnieszka Strychalska, 2010-10-25

Hodowla pierwotnych komórek macierzystych człowieka z jednej strony stwarza szansę na opracowanie terapii nieuleczalnych dotąd chorób, jak cukrzyca, choroba Parkinsona czy dysfunkcje układu odpornościowego, z drugiej wywołuje falę sporów na temat dopuszczalności badań na ludzkich zarodkach. Kością niezgody jest ustalenie statusu ludzkiego zarodka, czyli od którego momentu po zapłodnieniu mamy do czynienia z istotą ludzką.

Agnieszka Strychalska, 2010-05-10

Przypuszczamy, że rozwój raka wymaga powstania stanu zapalnego, podczas którego determinanty antygenowe patogenów upodabniają się do cząsteczek self (własnych) organizmu gospodarza, czego efektem jest brak reakcji odpowiedzi układu odpornościowego. Zjawisko upodabniania się antygenów pasożyta do cząsteczek własnych organizmu nosi miano mimikry molekularnej.

Lucjan Szponar, 2009-12-24

Żywność modyfikowana genetycznie, to jeden ze znaczących, z punktu widzenia potrzeb zdrowia publicznego obszarów wykorzystania biotechnologii do jej produkcji. Współczesna biotechnologia pozwala na przenoszenie pojedynczych genów z jednego organizmu na drugi wykorzystując metody sztucznego łączenia odcinków DNA, zazwyczaj z wykorzystaniem wyspecjalizowanych enzymów. Powstające na tej drodze genetycznie zmodyfikowane rośliny służą m.in. do produkcji wielu środków spożywczych.

Jarosław Zdzisław Kuźmicz, 2009-12-09

Niewydolność lub całkowite uszkodzenie narządów wewnętrznych jest problemem z jakim ludzkość boryka się od bardzo dawna. Wielkim sukcesem medycyny w tej kwestii jest transplantologia - nauka zajmująca się przeszczepieniem narządów w całości lub części, tkanki lub komórek z jednego ciała na inne. Powodzenie przeszczepu jest uzależnione od kilku warunków: zgodności tkankowej, właściwego doboru dawcy i biorcy, zastosowania dobrego płynu prezerwacyjnego i metody prezerwacji dla transplantu oraz odpowiedniego leczenia immunosupresyjnego. Do tego dochodzi umiejętność rozpoznania i leczenia procesu odrzucania narządu przez organizm biorcy, oraz zapobieganie powikłaniom i ich leczenie [9].

Kamil Kruczek, 2009-08-19

Zapalenie (łac. inflammatio) jest szybkim, ale skoordynowanym procesem wywołanym przez zakażenie chorobotwórczymi drobnoustrojami lub uszkodzeniem tkanki. Główną funkcją zapalenia jest opanowanie i zakończenie infekcji lub naprawa zniszczonej tkanki i powrót do stanu homeostazy.

Karolina Chwiałkowska, 2009-02-20

W przeciągu ostatnich dekad nastąpił ogromny rozwój biologii molekularnej. Stało się jasnym, że nie jest możliwe zbadanie wszystkich interakcji zachodzących w komórkach, bez poznania ich molekularnego podłoża zawartego między innymi w sekwencji DNA poszczególnych genów. Pierwsza ważna sekwencja DNA została odczytana w 1971 roku przez Wu i Taylora. Był to kohezyjny koniec DNA faga λ. W 1977 roku zostały opracowane niezależnie dwie metody wyznaczania sekwencji DNA. Pierwsza z nich - metoda Sangera - to metoda wykorzystująca terminację łańcucha DNA przy zastosowaniu zmodyfikowanych nukleotydów (dideoksynukleotydy). Druga metoda - Maxima i Gilberta - polega na wykorzystaniu związków chemicznych do rozszczepiania łańcucha DNA. Obie techniki są powszechnie stosowane w wielu laboratoriach po dziś dzień. W 1996 roku w Royal Institute of Technology w Sztokholmie profesor Pal Nyren, wraz ze swoim uczniem Mostafa Ronaghi, opracował nowatorską technikę sekwencjonowania DNA - pirosekwencjonowanie.

Karolina Podolska, 2008-12-08

Znana od lat 80 XX wieku terapia genowa jest metodą umożliwiającą leczenie wielu schorzeń na poziomie molekularnym. Aby uzyskać efekt terapeutyczny, do komórek docelowych pacjenta wprowadzany jest preparat genowy zawierający prawidłową kopię genu (najczęściej w postaci cDNA - bezintronowej sekwencji kodującej aminokwasy) lub oligonukleotydy (krótkie fragmenty kwasów nukleinowych – DNA lub RNA).

Tadeusz Szymańczak, 2008-03-22

Chyba po raz pierwszy doszło do publicznej dyskusji przeciwników i zwolenników GMO na tak dużą skalę. 5 marca 2008r. w Sejmie przeciwnicy GMO, czyli Klub Parlamentarny „Prawo i Sprawiedliwość”, Unia na Rzecz Narodów, Koalicja „Polska wolna od GMO”, Solidarność Rolników Indywidualnych, Stowarzyszenie na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Polski, Stowarzyszenie Przyroda Ojczysta spotkali się i z tak poważnego tematu zrobili debatę polityczną. Po składzie prelegentów i polityków oraz po samym tytule do wprowadzenia „GMO a zagrożenia dla człowieka” można było się spodziewać, że dyskusja pójdzie w jednym kierunku, a przygotowane stanowisko na długo przed konferencją cytuję „Przyjęcie stanowiska uzasadniającego utrzymanie dotychczasowego ramowego stanowiska Rządu PiS w sprawie organizmów genetycznie modyfikowanych” będzie potwierdzeniem tego.

Barbara Lachowicz, 2008-01-28

Fuzją określa się proces łączenia dwóch makrostruktur. Mogą nimi być przedsiębiorstwa energetyczne lub banki, ale znacznie bardziej spektakularnym procesem jest fuzja dwu błon biologicznych. W wysoce wyspecjalizowanej komórce eukariotycznej zachodzi ona niemal bezustannie i są to procesy niezbędne do prawidłowego funkcjonowania zarówno niej samej, jaki i całego organizmu. Egzocytoza hormonów, substancji przekaźnikowych, enzymów, a także powiększanie rozmiarów samej komórki i właściwa architektura plazmalemmy nie miałyby miejsca, gdyby nie integracja wytworzonych w głębi cytosolu pęcherzyków z błoną cytoplazmatyczną.

Barbara Lachowicz, 2008-01-21

Pytani o rolę proteaz w komórce szybko i pewnie udzielimy odpowiedzi. Czy można podobnie postąpić wobec pytania o rolę tych enzymów w organizmie? Ważna rola proteaz układu trawiennego nie ulega wątpliwości, podobnie jaki ich udział procesach krzepnięcia krwi, oraz reakcjach obronnych organizmu. Jednakże obserwacje ostatnich lat wyraźnie wskazują, że hydroliza wiązania peptydowego ma w tych procesach dużo głębsze konsekwencje i może wywoływać skutki na sposób charakterystyczny dla hormonów. Pierwsze prace, które postawiły i udokumentowały tę tezę pojawiły się już w latach 60-tych XX w. Wykazano wówczas, że pepsyna i chymotrypsyna mogą powodować efekty takie same jak insulina. Później to samo udowodniono dla trypsyny. Mechanizm tej zadziwiającej skądinąd aktywności został rozwikłany - drugim kluczowym białkiem, obok samego enzymu, są w nim receptory proteaz, tzw. PAR (Protease-Activated Receptors).

Barbara Lachowicz, 2008-01-11

Leczenie światłem nazywane jest fototerapią, natomiast jeśli światło jest stosowane do wzbudzania uprzednio podanego związku chemicznego nazywa się je fotochemioterapią. Fotochemioterapia liczy sobie ponad 3000 tys. lat. Wykorzystując psoraleny jako fotouczulacze starożytni Indianie oraz Egipcjanie leczyli w ten sposób min. bielactwo. Terapię fotodynamiczną (PDT, photodynamic therapy) powszechnie wykorzystuje się w schorzeniach przednowotworowych i nowotworowych skóry. Polega ona na współdziałaniu światła laserowego oraz fotouczulacza gromadzonego wybiórczo w tkance nowotworowej, w efekcie czego następuje selektywne niszczenie tkanki nowotworowej poprzez aktywację procesów fotobiochemicznych.

Barbara Lachowicz, 2008-01-11

Mikrotubule odgrywają istotną rolę w utrzymywaniu kształtu komórek, podziałach komórkowych, rozmieszczeniu i ruchu organelli komórkowych, a także pęcherzyków cytozolowych i białek. Kluczowymi w utrzymaniu prawidłowej struktury tych białkowych polimerów są procesy polimeryzacji i depolimeryzacji przebiegające na końcach filamentów. Ustanowienie mikrotubul jako potencjalnego celu w niszczeniu komórek nowotworowych doprowadziło do dużej intensyfikacji poszukiwań substancji wpływających na ich organizację.

Krzysztof Chyliński, 2007-10-03

Badania nad wykorzystaniem zarodkowych komórek macierzystych do celów terapeutycznych, z racji wzbudzanych przez nie kontrowersji, są w mniejszym lub większym stopniu regulowane przez prawo. Poniższy artykuł w pewnym skrócie pokazuje obecny stan prawny na poziomie międzynarodowym, Prawa Wspólnotowego i prawa narodowego krajów europejskich i USA. Omawiane są w nim również przepisy, które tego problemu dotyczą w niewielkim stopniu lub dotyczą jedynie pozornie, a są często przywoływane zwłaszcza przez przeciwników tego rodzaju eksperymentów.

Agnieszka Kusal, 2007-07-04

W swojej pracy analizuję wyrażenia socjolektalne używane przez pracowników laboratorium, związanych z kierunkiem biotechnologii. Charakter więzi między ludźmi oparty jest na relacjach zawodowych, a tworzone formy nie mają charakteru tajności, służą wyłącznie celom komunikacyjnym. Charakterystyczne dla omawianej grupy jest posługiwanie się w wysokim stopniu słownictwem specjalnym, jak terminy czy nazwy własne.

Jurek Peszke, 2007-06-13

Nanorurki nie przestają nas zaskakiwać swoimi możliwościami. Zwykły grafit zwinięty w rurkę a oprócz zwykłych właściwości grafitu dochodzą zastosowania wynikające ze struktury. Emisja polowa, przepływ prądu – od nadprzewodnikowego po skrajnie rezystywny, ostrza mikroskopów tunelowych itd. Możliwości zastosowań nanorurek wykorzystując tylko ich własności fizyczne jest bez liku. Ale prócz wykorzystania ich własności fizycznych nanorurki mają też ciekawe właściwości chemiczne. W niniejszym artykule spróbuje przybliżyć niektóre możliwości ich wykorzystania.

Krzysztof Chyliński, 2007-05-03

Badania nad ludzkimi zarodkowymi komórkami macierzystymi są źródłem wielu nadziei na wynalezienie skutecznych terapii przeciw chorobom nękającym znaczną część ludzkości. Odbudowa komórek mięśnia sercowego po zawale, regeneracja nerwów u chorych cierpiących na choroby Alzheimera i Parkinsona czy odtworzenie zniszczonych komórek wyspowych trzustki cukrzyków to tylko niektóre cele badań zespołów naukowych z całego świata. Jednak stajemy tu przed poważnym dylematem moralnym. Wyhodowanie potrzebnej linii komórkowej wiąże się ze zniszczeniem ludzkiego embrionu. Powstaje zatem pytanie, czy mamy prawo niszczyć coś, co jest zaczątkiem ludzkiego życia.

Katarzyna Marciniak, 2006-08-07

W ostatnich czasach wiele mówi się o bioinformatyce- nauce XXI wieku. Związane jest to z postępami w sekwencjonowaniu genomów różnych organizmów, które dostarczają informacji do baz danych. Jednak bioinformatyka to nie tylko biologiczne bazy danych- to także niezwykle pomocna dyscyplina , szczególnie jeśli chodzi o przemysł farmaceutyczny, ułatwiająca pracę i prowadzenie badań naukowych. To także ogromne możliwości i miejmy nadzieję, że również owocna przyszłość...

Monika Mach, 2004-10-22

Angoigeneza jest procesem regulowanym przez szereg czynników, aktywujących lub hamujących podziały komórek endotelialnych (ang. vascular endothelial cells). Zwykle poziom inhibitorów angiogenezy jest większy, hamując podziały komórek i wzrost naczyń.
Niestety angiogeneza jest także procesem, który umożliwia wzrost i rozwój nowotworów.

Adrianna Hypniak, 2004-11-23

Mikroorganizmy mogą przyczyniać się do powstawania nowotworu.
Możemy wyróżnić wiele rodzajów chorób wywołanych drobnoustrojami. Zasięg i natężenie schorzeń wywołanych zakażeniem drobnoustrojami może być nieznaczne i niezauważalne, ale może także okazać się wyjątkowo ciężkie w leczeniu i prowadzić do drastycznych następstw, jakim jest na przykład rozwój nowotworu.

Michał Surma, 2006-05-01

Związki lipidowe z grupy poliketydów należą do metabolitów wtórnych o zróżnicowanej budowie, a co za tym idzie funkcji. Antybiotyki i biocyny poliketydowe znajdują szerokie zastosowanie w medycynie jako czynniki bakteriocynne, fungocynne, antynowotworowe czy nawet antypasożytnicze. Do grupy antybiotyków poliketydowych przeciwpasożytyniczych należą awermektyny.